26.06.2020

Słownik pojęć ubezpieczeniowych: L-P

L

LEG (The London Engineering Group) - Londyńskie Stowarzyszenie Inżynieryjne, które skupia przedstawicieli jednostek ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych działających na rynku londyńskim. Zajmuje się aktualnymi problemami ubezpieczeń inżynieryjnych.

LIKWIDACJA SZKÓD - zespół czynności wykonywanych przez ubezpieczyciela w celu określenia przyczyny i rozmiaru szkód poniesionych przez ubezpieczonego oraz określenia zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela za daną szkodę i wysokości należnego ubezpieczonemu odszkodowania do wypłaty.

LIMIT KREDYTOWY - w ubezpieczeniach kredytów: limit ubezpieczonego obrotu kredytowego; przy ubezpieczeniach kredytu eksportowego stosuje się dwa podstawowe limity: limit na danego kredytobiorcę oraz limit obrotu kredytowego z wszystkimi kredytobiorcami zdanego kraju; narzędzie pozwalające firmie ubezpieczeniowej reagować na wahania ryzyka ubezpieczenia danego kredytobiorcy.

LOCO - na miejscu (loco, on the spot; niem. loco, loko), miejsce odbioru (ex...); w parytetach frachtowych: kupujący na własny koszt odbiera towar i ponosi ryzyko transportu, koszty ubezpieczenia do miejsca przeznaczenia, stosownie do treści zawartej umowy; cena za towar w miejscu gdzie się aktualnie znajduje, łącznie z opakowaniem i dostawy na miejsce wskazane w ofercie cenowej.

LOSS MANIFESTATION - pojęcie związane z czasowym zakresem ochrony w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (patrz: trigger). Zastosowanie tego triggera w polisie OC oznacza, że Ubezpieczyciel odpowiada jedynie za takie szkody, które ujawniły się (zostały odkryte - loss dicover) w okresie ubezpieczenia. Nie ma tu znaczenia ani fakt działania lub zaniechania powodującego szkodę, czy tez powstanie samej szkody.

LOSS OCCURRANCE - pojęcie związane z czasowym zakresem ochrony w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (patrz: trigger). Zastosowanie tego triggera w polisie OC oznacza, że Ubezpieczyciel odpowiada jedynie za takie szkody, które powstały w okresie ubezpieczenia. Nie ma tu znaczenia, kiedy nastąpiło działanie lub zaniechanie, które było bezpośrednią przyczyną szkody, lecz czas jej powstania.

LOT - partia towaru; najmniejsza jednostka transakcyjna w handlu aukcyjnym; przy przewozach morskich: ilość towaru zajmująca część pomieszczeń towarowych statku.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

M

MAKLER - osoba mająca określone uprawnienia, pośrednicząca w giełdowym obrocie papierami wartościowymi, zawierająca transakcje handlowe w cudzym imieniu i na cudzy rachunek.

MAKLER OKRĘTOWY - osoba prawna lub fizyczna, pośrednik w transporcie morskim.

MAKSYMALNY OKRES ODSZKODOWAWCZY - ustalony w umowie ubezpieczenia przewidywany okres przerwy lub zakłócenia w działalności gospodarczej, którą Ubezpieczyciel chroni polisą BI. Okres ten jest niezależny od okresu ubezpieczenia i rozpoczyna się w dniu zaistnienia przerwy lub ograniczenia działalności z powodu szkody rzeczowej. Trwa zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy.

MALUS - dodatkowa, podwyższona składka, będąca sankcją - pewnym rodzajem kary za szkody powstałe w minionym okresie ubezpieczenia spowodowane np. spowodowaniem kolizji pojazdów mechanicznych.

MARŻA - różnica między ceną zakupu a ceną sprzedaży towaru; na rynku transakcji terminowych margin odnosi się do gotówki złożonej (jako depozyt zabezpieczający) u brokera do każdego kontraktu jako gwarancja jego wykonania; termin margin account - rachunek inwestora lub maklera służący do rozliczeń transakcji, na którym zobowiązany jest on trzymać stosowną część gotówki niezbędnej do przeprowadzenia transakcji, pozostała kwota (do wysokości określonego limitu) niezbędna do rozliczenia całej transakcji jest inwestorowi lub maklerowi pożyczana na określony procent.

MLOP (Machinery Loss of Profit) - ubezpieczenie utraty zysku w wyniku uszkodzenia i zniszczenia maszyn. Zawarcie tego ubezpieczenia warunkowane jest zawarciem ubezpieczenia maszyn od awarii (in. ubezpieczenia maszyn od uszkodzeń). Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje szkody polegające na utracie planowanego zysku brutto (ubezpieczeniowego) przedsiębiorstwa w wyniku przerwy lub zakłócenia w działalności, powstałych w wyniku nagłej i nieprzewidzianej awarii maszyn, linii lub ciągów technologicznych wskutek jakichkolwiek przyczyn nie wyłączonych wyraźnie w ogólnych warunkach ubezpieczenia.

MODYFIKACJA UMOWY UBEZPIECZENIA - zmiana treści umowy ubezpieczenia po jej zawarciu.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

N

NADUBEZPIECZENIE - ubezpieczenie powyżej wartości ubezpieczonego mienia (interesu majątkowego). w razie szkody zakład ubezpieczeń wypłaci odszkodowanie w granicach wartości rzeczywistej utraconego lub uszkodzonego mienia jego wartości księgowej albo według faktycznej wartości nowej w zależności od przyjętego w umowie systemu. Od zakładu ubezpieczeń można oczekiwać zwrotu nadpłaconej składki.

NAKŁADY ADAPTACYJNE - wartość poniesionych przez Ubezpieczającego nakładów na remonty kapitalne i adaptacyjne oraz na wykończenie pomieszczeń lub budynków nie będących jego własnością, a zajmowanych przez niego tytułem posiadania zależnego (najem, użytkowanie, dzierżawa) mające na celu adaptację do potrzeb działalności Ubezpieczającego, lub podniesienie ich standardu.

NARUSZENIE DÓBR OSOBISTYCH - dobra osobiste są podmiotowymi prawami każdego człowieka. Kodeks cywilny w art. 23 wymienia przykładowe dobra osobiste podlegające ochronie, są to m.in. zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Wskazany powyżej katalog dóbr osobistych ma charakter dynamiczny, zmieniający się wraz ze zmianami stosunków społecznych. Naruszenie dóbr osobistych następuje w wyniku czyjegoś bezprawnego działania lub zaniechania. Przez bezprawność należy rozumieć każde zachowanie sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego. Ważne jest, że ciężar dowodowy w tym zakresie spoczywa na sprawcy a nie poszkodowanym. To sprawca musi udowodnić, że jego działania było zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego. Kodeks cywilny przewiduje kilka roszczeń, których można domagać się w związku z naruszeniem dóbr osobistych. 

Są to: zaniechanie działania zagrażającego dobrom osobistym, dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia w szczególności, aby osoba naruszająca złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Można wnosić także o przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

NARUSZENIE PRAW PACJENTA - prawa pacjenta uregulowane są m.in. w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Personel medyczny ma obowiązek przestrzegania praw, przyznanych pacjentowi przez prawodawcę. Prawa, które przysługują pacjentowi to m.in.:

  • prawo do podbierania świadczeń zdrowotnych
  • do informacji
  • do tajemnicy informacji
  • do sprzeciwienia się opinii lub orzeczeniu lekarza
  • prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta
  • do poszanowania życia rodzinnego
  • do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych
  • do dostępu do dokumentacji medycznej
  • do opieki duszpasterza wybranego wyznania
  • do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie

Pacjent może ubiegać się o zadośćuczynienie z tytułu naruszenia jego praw oraz odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdę na podstawie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta w związku z art. 448 Kodeksu cywilnego.

NIEDOUBEZPIECZENIE - ubezpieczenie poniżej wartości ubezpieczanego mienia. W przypadku wystąpienia szkody przy niedoubezpieczeniu standardowo odszkodowanie jest proporcjonalne do wysokości sumy ubezpieczenia i faktycznej wartości mienia. Praktycznie mówiąc w razie szkody wypłata odszkodowania jest uzależniona od stosunku sumy ubezpieczenia do faktycznej wartości mienia (zasada proporcji ) albo w niektórych przypadkach odpowiada wysokości szkody, w granicach sumy ubezpieczenia (zasada pierwszego ryzyka).

NIESZCZĘŚLIWY WYPADEK - nagłe zdarzenie losowe wywołane przyczyną zewnętrzną, w wyniku którego ubezpieczający - niezależnie od swojej woli - doznał uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub zmarł.

NOTA BUKINGOWA - pisemne poświadczenie wydane załadowcy (bukującemu) przez armatora (lub jego przedstawiciela), stwierdzające, że: dany ładunek będzie przyjęty na określony statek odchodzący do wskazanego portu przeznaczenia w określonym terminie, na warunkach ustalonej stawki frachtowej.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

O

ODPOWIEDZIALNOŚĆ CYWILNA - odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną na osobie lub mieniu, którą ponosi osoba zobowiązana na podstawie przepisów kodeksu cywilnego.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ DELIKTOWA - odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną osobom trzecim czynem niedozwolonym przez prawo.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ KONTRAKTOWA - odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (umowy, kontraktu).

ODPOWIEDZIALNOŚĆ CYWILNA ZA PRODUKT (ang. product liability) - ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej za produkt kierowane jest do producentów, za których uważa się przedsiębiorców wytwarzających, wprowadzających do obrotu lub naprawiających produkt, a także ich przedstawicieli oraz każdą osobę, która występuje jako wytwórca, umieszczając na produkcie bądź do niego dołączając swoje nazwisko, nazwę, znak towarowy lub inne odróżniające oznaczenie. Za producentów uważa się również importerów oraz wszystkich, którzy prowadząc działalność gospodarczą mogą wpływać na bezpieczeństwo produktu. Ochrona ubezpieczeniowa udzielana jest ubezpieczonemu w zakresie szkód wyrządzonych przez produkty, określone w umowie ubezpieczenia.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ CYWILNA W ŻYCIU PRYWATNYM - chroni przed finansowymi konsekwencjami zdarzeń, których skutkiem są szkody osobowe lub rzeczowe spowodowane osobom trzecim. Ubezpieczenie obejmuje wszystkich domowników, a także szkody wyrządzone przez zwierzęta domowe.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ NA ZASADZIE WINY - rodzaj odpowiedzialności cywilnej według polskiego prawa cywilnego. Opiera się na etycznym założeniu, że ten, kto swoim zawinionym czynem wyrządził komuś szkodę, powinien ponosić konsekwencję swego zachowania i wyrównać poszkodowanemu doznaną przez niego szkodę. 

Odpowiedzialność na zasadzie winy zawarta jest w artykułach 415, 416 i 471 kodeksu cywilnego.


ODPOWIEDZIALNOŚĆ NA ZASADZIE RYZYKA - rodzaj odpowiedzialności cywilnej według polskiego prawa cywilnego. Opiera się na założeniu, że ten, kto eksploatuje pewne niebezpieczne dla otoczenia urządzenia wykorzystujące siły przyrody lub posługuje się dla realizacji swoich interesów podległymi mu osobami, powinien ponosić odpowiedzialność za szkody stąd wynikłe dla innych osób, chociażby nie był winny.

Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka zawarta jest w artykułach 430, 433-436, 474 kodeksu cywilnego.. Od odpowiedzialności na zasadzie ryzyka można uwolnić się wykazując przynajmniej jedną z okoliczności egzoneracyjnych.

ODPOWIEDZIALNOŚĆ GWARANCYJNO - REPARTACYJNA - odpowiedzialność odszkodowawcza ubezpieczyciela; świadczenie ubezpieczyciela o charakterze świadczenia pierwotnego (nie: zastępczego), tzn. zobowiązanym do świadczenia nie jest sprawca szkody, lecz ubezpieczyciel.

ODSZKODOWANIE - suma, którą ubezpieczyciel jest obowiązany wypłacić ubezpieczonemu (uposażonemu) w razie wystąpienia zdarzenia i szkody, przewidzianych zawartą umową ubezpieczenia.

OGÓLNE WARUNKI UBEZPIECZENIA (OWU) - warunki określające przedmiot i zakres ubezpieczenia, sposób zawierania umowy ubezpieczenia, zakres i czas trwania odpowiedzialności ubezpieczyciela, prawa i obowiązki ubezpieczyciela i ubezpieczającego (ubezpieczonego lub uposażonego), sposób ustalania wysokości szkód oraz procedurę wypłaty odszkodowań lub innych świadczeń wynikających z umowy; postanowienia ogólnych warunków ubezpieczeń są postanowieniami zawieranej przez strony umowy ubezpieczenia.

OKRES ODSZKODOWAWCZY - termin występujący w ubezpieczeniu utraty zysku. Oznacza okres rozpoczynający się w dniu powstania szkody w mieniu powodującej zakłócenie lub przerwanie działalności gospodarczej Ubezpieczonego, aż do dnia wyeliminowania negatywnego wpływu tej szkody na wynik działalności gospodarczej Ubezpieczonego. Okres ten nie może być dłużysz niż maksymalny okres odszkodowawczy.

OSOBA UPRAWNIONA - jest to wskazana przez ubezpieczającego osoba fizyczna, uprawniona do odbioru należnej sumy ubezpieczenia na wypadek jego śmierci.

OSOBY BLISKIE - małżonek, osoby pozostające w konkubinacie, rodzeństwo, wstępni, zstępni, teściowie, zięciowie i synowe, ojczym, macocha, pasierbowie, przysposobieni i przysposabiający.

OCHRONA UBEZPIECZENIOWA - ochrona, jaką gwarantuje zakład ubezpieczeń, zgodnie z warunkami określonymi w umowie ubezpieczenia, w zamian za składkę.

ODSTĄPIENIE OD UMOWY UBEZPIECZENIA - ubezpieczający może odstąpić od umowy w terminie 7 dni od daty zawarcia (jeżeli jest osobą prawną) lub w terminie 30 dni, jeżeli jest osobą fizyczną. Po odstąpieniu od umowy zakład ubezpieczeń zwraca ubezpieczającemu wpłacone składki pomniejszone o koszty udzielonej ochrony.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

P

P&I (Protection and Indemnity) - ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej armatora. Ubezpieczenie to może być zawierane w komercyjnych Zakładach Ubezpieczeń lub w tzw. klubach P&Is działających podobnie do towarzystw ubezpieczeń wzajemnych. Zakres tego ubezpieczenia może obejmować różne klasy obejmujące m.in. zderzenia statków, wypadki śmierci, zanieczyszczenia środowiska czy straty frachtu.

P & I CLUB - klub ochrony i odszkodowań; określenie stowarzyszeń ubezpieczeń wzajemnych, zawiązywanych przez przedsiębiorstwa żeglugowe w celu ubezpieczania ryzyk nie objętych standardowym ubezpieczeniem morskim.

PASYWA - zdolność do wywiązywania się z bieżących zobowiązań finansowych; stopień łatwości zamiany danego instrumentu finansowego lub składnika majątkowego na gotówkę; większa lub mniejsza płynność finansowa zależy od czasu potrzebnego do zamiany aktywów rzeczowych lub finansowych na pieniądz; najwyższą płynność finansową mają np. waluty wymienialne, akcje, obligacje; niską płynność finansową mają np. nieruchomości; kryterium płynności finansowej danego przedsiębiorstwa jest podstawą do oceny jego działalności.

PIERWSZE RYZYKO - system ubezpieczenia, w którym suma ubezpieczenia określana jest przez ubezpieczającego we własnym zakresie, przy uwzględnieniu przypuszczalnej maksymalnej straty, jaka może nastąpić wskutek zaistnienia szkody. Sumę ubezpieczenia na pierwsze ryzyko ustala się niezależnie od faktycznej, całkowitej wartości ubezpieczanego mienia. System ten stosowany jest do ubezpieczania m. in. mienia pracowników, gotówki, nakładów inwestycyjnych.

PEŁNOMOCNICTWO - umocowanie prawne udzielone do reprezentowania, zawierania umów oraz zaciągania zobowiązań finansowych w imieniu podmiotu, który udzielił pełnomocnictwa.

PML (Possible Maximum Loss) - prawdopodobna maksymalna szkoda, jaka może powstać w ubezpieczonym mieniu w wyniku realizacji danego ryzyka na skutek splotu najbardziej niekorzystnych okoliczności. Koncepcja ta opiera się na założeniu, iż wyznaczenia PML dokonuje underwriter w oparciu o dane dotyczące ubezpieczonego majątku korzystając z dotychczasowej wiedzy na temat realizacji konkretnych ryzyk w praktyce.

PODLIMITY SUMY UBEZPIECZENIA - procentowo wartości od zasadniczej sumy ubezpieczenia (sumy gwarancyjnej) w ramach których kompensowane są niektóre kategorie szkód np. strat w gotówce i innych środkach płatniczych czy w sprzęcie elektronicznym itp. Podlimity zwykle wprowadzane są przy kategoriach szkód gdzie ryzyko ich wystąpienia jest podwyższone.

PODWÓJNE UBEZPIECZENIE - zawarcie dwóch ubezpieczeń dotyczących tego samego ryzyka u dwóch różnych ubezpieczycieli na sumy ubezpieczenia przekraczające łącznie wartość przedmiotu ubezpieczenia; w zależności od terminów zawarcia umów i kwot sumy ubezpieczenia z poszczególnymi ubezpieczycielami przysługuje odszkodowanie tylko od jednego z ubezpieczycieli, bądź od obu - lecz do łącznej kwoty maksymalnej wartości przedmiotu ubezpieczenia.

POLISA - dokument stwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia; ubezpieczający się wpłaca określoną umową sumę (składkę) na rzecz firmy ubezpieczeniowej, ona w zamian zobowiązuje się spełnić na jego rzecz świadczenie w razie wystąpienia określonego w umowie zdarzenia (szkody).

POLISA GENERALNA - rodzaj polisy (zwanej również polisą bieżącą) stosowanej powszechnie przy ubezpieczeniach ładunku w transporcie lub odpowiedzialności cywilnej przewoźnika; odnosi się do ubezpieczenia obejmującego większą ilość ładunku/liczbę przewozów wdanym okresie; może obejmować wszystkie lub niektóre rodzaje ładunków lub przewozów; ubezpieczenie według polisy generalnej wiąże się z prowadzeniem przez ubezpieczającego dziennika ubezpieczeń lub rejestru przewozów/ładunków, rozliczanego przez ubezpieczyciela okresowo (w cyklach miesięcznych lub innych przyjętych w umowie ubezpieczenia).

POLISA JEDNOSTKOWA - rodzaj polisy (zwanej również pojedynczą) stosowanej przy ubezpieczeniach transportowych; dowód ubezpieczenia konkretnego ładunku/przewozu określonym środkiem transportu na określonej trasie; polisa stosowana przy sporadycznych i jednorazowych transportach ładunku / przewozach.

POLISA OBROTOWA - rodzaj polisy generalnej; w odróżnieniu od polisy generalnej zwykłej polisa obrotowa obejmuje generalnie cały obrót transportowy ubezpieczającego, ponoszącego ryzyko transportowe; zwykle przy naliczaniu składki obrót ubezpieczającego stanowi podstawę naliczenia składki ubezpieczeniowej (zamiast dziennika ubezpieczeń czy rejestru ładunków/przewozów).

POLISA ODPISOWA - rodzaj polisy generalnej; polisa zbiorczo opiewająca na globalną sumę ubezpieczenia, z której sukcesywnie zdejmuje się (odpisuje się) wartość poszczególnych ładunków transportowanych przez ubezpieczającego, aż do wyczerpania się całej sumy ubezpieczenia.

POLSKA IZBA UBEZPIECZEŃ - organizacja ubezpieczeniowego samorządu gospodarczego, do którego przynależność Zakładów ubezpieczeń jest obowiązkowa. Chroni i reprezentuje wspólne interesy swoich członków wobec organów władzy i administracji państwowej. Izba prowadzi działania na rzecz rynku ubezpieczeniowego, m.in.: uczestniczy w pracach związanych z kodyfikacją prawa ubezpieczeniowego, współpracuje z wieloma krajowymi i zagranicznymi instytucjami, zleca realizację oraz wydaje ekspertyzy i opinie.

POLSKIE BIURO UBEZPIECZYCIELI KOMUNIKACYJNYCH (PBUK) - organizacja skupiająca Zakłady Ubezpieczeń, które na terytorium Polski prowadzą obowiązkowe ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, popularnie zwane OC komunikacyjnym. W ramach prowadzonej działalności PBUK zajmuje się m.in. organizowaniem likwidacji lub bezpośrednią likwidacją szkód spowodowanych w Polsce przez posiadaczy pojazdów rejestracyjnych zarejestrowanych w krajach będących, tak jak Polska, członkami Systemu Zielonej Karty. PBUK zajmuje się także wystawianiem dokumentów ubezpieczeniowych ważnych w innych krajach Systemu Zielonej Karty, w tym również ubezpieczeń granicznych ważnych w krajach EOG i Szwajcarii. Ponadto PBUK pełni rolę organu odszkodowawczego i ośrodka informacji.

PONADUBEZPIECZENIE - ubezpieczenie, w którym suma ubezpieczenia przewyższa wartość ubezpieczanego mienia.

POOL - wspólny fundusz, kasa; doraźne porozumienie przedsiębiorstw związane z celem kształtowania cen czy rynków zbytu w ramach wspólnego funduszu; na rynku kapitałowym oznacza porozumienie między formalnie niezależnymi inwestorami, mające na celu dokonanie (zakazanych) wspólnych operacji giełdowych.

POOL REASEKURACYJNY - zrzeszenie się i utworzenie wspólnego funduszu reasekuracyjnego; uczestnikami porozumienia są zakłady prowadzące działalność reasekuracyjnej celem poolu reasekuracyjnego może być np. ograniczenie własnych zobowiązań reasekuratorów z tytułu ryzyka pochodzącego z tego samego terytorium lub zobowiązań z tytułu przyjętych do reasekuracji określonych rodzajów ryzyka.

POOL UBEZPIECZENIOWY - zrzeszenie się i utworzenie wspólnego funduszu ubezpieczeniowego przez dwóch lub więcej ubezpieczycieli w celu wspólnego wyrównywania i pokrywania określonych rodzajów ryzyka, objętych porozumieniem poolowym; ze wspólnego funduszu poolowego, na który składają się odprowadzane przez ubezpieczycieli zebrane składki z tytułu zawartych ubezpieczeń objętych porozumieniem, pokrywane są wypłaty odszkodowań, bez względu na to, z którym ubezpieczycielem została zawarta umowa ubezpieczenia.

PORĘCZENIE (GWARANCJA) - składane przez osobę trzecią zapewnienie, że dłużnik wywiąże się ze swojego zobowiązania (np. spłaci pożyczkę, kredyt); w sytuacji, gdy dłużnik nie wywiązuje się ze swego zobowiązania, zamiast niego świadczenie (do wysokości gwarantowanej sumy) na rzecz wierzyciela musi spełnić poręczyciel; powszechnie stosowana forma zabezpieczenia spłaty kredytu czy pożyczki bankowej, w praktyce poręczyciel podpisuje weksel in blanco.

PRAWDOPODOBIEŃSTWO WYSTĄPIENIA ZDARZENIA LOSOWEGO - metoda ustalania częstotliwości występowania określonych zdarzeń losowych takich jak powódź, grad, pożar itd.; prawdopodobieństwo ustala się na podstawie obserwacji statystycznych prowadzonych w okresach wieloletnich, zależnie od rodzaju zdarzeń losowych, niezbędnych do przeprowadzenia kalkulacji wysokości składek ubezpieczeniowych.

PREMIA UBEZPIECZENIOWA - występuje w ubezpieczeniach na życie i dożycie; składa się z wartości udziałów w zysku obliczonych zgodnie z zapisami stosowanymi przez zakład ubezpieczeń (wg OWU). Wartość  premii  ubezpieczeniowej  powiększa  wartość  świadczenia  z  tytułu  zajścia zdarzenia objętego ubezpieczeniem.

PREWENCJA - zapobieganie powstaniu zdarzenia losowego; jest to planowa działalność zmierzająca do zapobiegania lub ograniczenia skutków zdarzenia losowego.

PRO RATA TEMPORIS - z łac. "stosownie do upływu czasu" - system obliczania składki ubezpieczeniowej za okresy krótsze od roku. Należną składkę oblicza się mnożąc składkę roczną przez czas trwania ubezpieczenia.

PROWIZJA - procentowe wynagrodzenie za pośrednictwo w zawieraniu transakcji handlowych lub giełdowych; jej wysokość zależy od wartości transakcji; przy uruchamianiu kredytów przez banki niektóre z nich pobierają procentową prowizję od udzielanego kredytu (oprócz tego pobierają również odsetki), inne banki wliczają prowizję w stopę oprocentowania kredytu czy pożyczki.

PRZELEW WIERZYTELNOŚCI - cesja należności od odbiorców; forma prawnego zabezpieczenia spłaty kredytu; na mocy umowy między bankiem a kredytobiorcą, kredytobiorca ceduje na bank swoją wierzytelność (lub wierzytelności) wobec osoby trzeciej.

PRZEWOŹNIK - osoba prawna lub fizyczna trudniąca się zawodowo odpłatnym przewozem ładunków i/lub pasażerów.

PRZYPIS (SKŁADKA PRZYPISANA) - składka należna za ochronę ubezpieczeniową określona w umowie ubezpieczenia.


Proffman