23.06.2020

Słownik pojęć ubezpieczeniowych: A-D

A


ABANDON - w ubezpieczeniu morskim: zrzeczenie się przez ubezpieczającego (ubezpieczonego) na rzecz ubezpieczyciela praw do przedmiotu ubezpieczenia (statku lub towaru) w zamian za zapłatę pełnej sumy ubezpieczenia; ubezpieczyciel wypłaca zrzekającemu się pełną sumę ubezpieczenia, obejmując jednocześnie wszelkie prawa do przedmiotu ubezpieczenia (statku lub towaru).

ACT COMMITED - pojęcie związane z czasowym zakresem ochrony w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (patrz: trigger). W tym triggerze ochrona ubezpieczeniowa obejmuje szkody i roszczenia, będące następstwem zdarzeń (działania, zaniechania Ubezpieczającego) zaistniałych w okresie ubezpieczenia. Dla zaistnienia odpowiedzialności Ubezpieczyciela nie ma znaczenia, kiedy ujawni się szkoda lub kiedy zostanie zgłoszone roszczenie, pod warunkiem, iż nie upłynął jeszcze termin przedawnienia określony w Kodeksie Cywilnym.

ACTIO DIRECTA - przyznanie poszkodowanemu bezpośredniego roszczenia odszkodowawczego do ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody.

ADR - międzynarodowa konwencja dotycząca drogowego przewozu towarów i ładunków niebezpiecznych, sporządzona w Genewie 30 września 1957r. i podpisana pierwotnie przez 9 państw.

Polska przystąpiła do umowy ADR dnia 6 maja 1975 r. i od tej daty stosuje się do jej przepisów, które nowelizowane są w cyklu dwuletnim, w lata nieparzyste. Od 1 stycznia danego roku obowiązuje nieobligatoryjnie (można stosować wersję poprzednią konwencji), od 1 lipca obowiązuje zawsze obligatoryjnie. Umowa ADR składa się z umowy właściwej oraz z załączników A i B, będących jej integralną częścią. Umowa właściwa określa stosunki prawne między uczestniczącymi państwami, natomiast załączniki zawierają przepisy regulujące w szerokim zakresie warunki przewozu poszczególnych materiałów niebezpiecznych w międzynarodowym transporcie samochodowym. Załącznik A obejmuje podział wszystkich produkowanych na świecie materiałów niebezpiecznych na 13 klas zagrożeń oraz zawiera szczegółową klasyfikację tych materiałów w poszczególnych klasach. 

W załączniku B określone są: 

  • wymagania dotyczące konstrukcji i dopuszczenia pojazdów w tym m.in. przyczep, cystern, kontenerów i kontenerów-cystern
  • dodatkowe wyposażenie jednostek transportowych
  • wymagania w stosunku do załogi pojazdu
  • wymagania dotyczące osób uczestniczących w przewozie
  • dokumentacja wymagana przy przewozie
  • wymagania nadzorowania pojazdów oraz ograniczenia przejazdu przez tunele

W transporcie drogowym w krajach objętych umową ADR pojazdy przewożące substancje niebezpieczne powinny być oznakowane znormalizowanymi tablicami ADR.

AGENCJA CELNA - podmiot gospodarczy, działający na podstawie upoważnienia (zezwolenia) prezesa GUC, zatrudniający pracowników zwanych agentami celnymi; działa w zakresie dozoru celnego i kontroli celnej na zlecenie przedsiębiorstw dokonujących obrotu towarowego z zagranicą (na podstawie i w granicach udzielonego jej upoważnienia); do zakresu czynności agencji celnych należy m.in.: pobieranie próbek towarów przed dokonaniem zgłoszenia celnego, przygotowywanie dokumentów do odprawy celnej i dokonywanie zgłoszenia celnego, uiszczanie należności celnych, składanie zabezpieczenia majątkowego należności celnych.

AGENT UBEZPIECZENIOWY - pośrednik (sprzedawca) ubezpieczeniowy działający na rzecz i w imieniu towarzystwa ubezpieczeniowego.

ALL RISKS - to termin określający szeroki zakres ochrony ubezpieczeniowej, w dosłownym tłumaczeniu - od wszystkich ryzyk - co oznacza, iż Ubezpieczyciel obejmuje ochroną ubezpieczeniową szkody polegające na utracie, zniszczeniu lub uszkodzeniu ubezpieczonego mienia na skutek nagłego, niespodziewanego i niezależnego od woli Ubezpieczającego zdarzenia, o ile nie zostało ono wyraźnie wyłączone z ochrony.

ALOP (Advanced Loss of Profits) / DSU (Delay in Start Up) - ubezpieczenie utraty zysku inwestora w wyniku szkody objętej ubezpieczeniem budowlano-montażowym. Należy do grupy ubezpieczeń finansowych. Zawarcie tego ubezpieczenia warunkowane jest zawarciem ubezpieczenia ryzyk budowlanych lub ubezpieczenia ryzyk montażowych. Wyróżnia się ALOP/CAR - ubezpieczenie utraty zysku inwestora w wyniku szkody objętej ubezpieczeniem ryzyk budowlanych oraz ALOP/EAR - ubezpieczenie utraty zysku inwestora w wyniku szkody objętej ubezpieczeniem ryzyk montażowych. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje utratę zysku brutto (ubezpieczeniowego) inwestora na wypadek opóźnionego przekazania inwestycji do użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, pod warunkiem, że opóźnienie to jest wynikiem szkód w robotach kontraktowych, które powstały wskutek jakichkolwiek przyczyn nie wyłączonych wyraźnie w ogólnych warunkach ubezpieczenia.

AKTUARIUSZ - ekspert (kalkulator) ubezpieczeniowy zatrudniany przez towarzystwa ubezpieczeniowe, określający metodami matematycznymi ryzyko i kalkulujący na tej podstawie wysokości stawek ubezpieczeniowych.

AKTYWA - wszystkie środki i składniki majątkowe podmiotu gospodarczego mające wymierną wartość pieniężną; ogólnie wyróżnia się dwie grupy: majątek trwały (rzeczowy majątek trwały, czyli środki trwałe i wyposażenie; wartości niematerialne i prawne; finansowy majątek trwały, np. udziały, akcje, długoterminowe papiery wartościowe) i majątek obrotowy (aktywa pieniężne, np. gotówka w kasie, pieniądze na rachunkach bankowych, weksle, czeki obce; krótkoterminowe papiery wartościowe; zapasy; środki w rozrachunkach - należności od osób trzecich oraz materiały, produkty gotowe, towary, produkcja niezakończona itp. środki w toku kolejnych faz procesu gospodarczego); aktywa - również jedna z dwóch podstawowych części bilansu.

AMORTYZACJA - zmniejszanie wartości środków trwałych spowodowane ich zużyciem lub starzeniem się.

ARMATOR - osoba fizyczna lub prawna, bądź inna jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej eksploatująca we własnym imieniu statek handlowy własny (lub będący własnością innej osoby).

ASEKURACJA PRZED RYZYKIEM RYNKU - hedge dosł. "żywopłot", ochrona, zabezpieczenie; powszechnie stosowana praktyka na giełdach towarowych, papierów wartościowych, opcji mająca na celu zminimalizowanie ryzyka straty w stanie posiadanych środków lub zabezpieczenie zysku w związku z fluktuacjami cenowymi poprzez przyjęcie równoważnych, ale jednocześnie przeciwnych pozycji na rynku spot (a vista) i rynku kontraktów terminowych; technika obrotu giełdowego, polegająca np. na przyjęciu pozycji na rynku kontraktów terminowych w celu zbilansowania stanu posiadania na rynku spot (a vista - natychmiastowa dostawa za gotówkę).

ASSISTANCE - ubezpieczenie dobrowolne, którego celem jest różnorodna pomoc techniczna, medyczna, informacyjna ubezpieczającemu (np. kierowcy pojazdu, pasażerom), polegająca np. na usługach serwisowych, udzielaniu lub przekazywaniu informacji, zapewnieniu noclegu (w związku z wypadkiem drogowym, utratą pojazdu, a także w związku z chorobą kierowcy lub pasażera). Assistance najczęściej występują jako ubezpieczenie dodatkowe do ubezpieczeń komunikacyjnych, turystycznych oraz mieszkaniowych. Zakres jest różnorodny i odpowiednio dopasowany do zasadniczego ubezpieczenia.

AUDYT - niezależne sprawozdanie i ocena z rewizji, kontroli, przeglądu oraz analiz przeprowadzanych w przedsiębiorstwie pod kątem jego działalności finansowej; również publikacja sprawozdań finansowych.

AUDYT UBEZPIECZENIOWY - niezależne bezpośrednie badanie i analiza zagrożeń zdarzeniami mogącymi spowodować szkodę w przedsiębiorstwie, stanowiące podstawę do indywidualnej i realnej oceny ryzyka ubezpieczyciela (co daje możliwość zastosowania indywidualnie określonej stawki składki ubezpieczeniowej) - zob. także definicję SURVEY.

AUDYTOR - osoba uprawniona do weryfikacji bilansu rocznego firmy; niezależny ekspert, biegły księgowy, badający prawidłowość i prawdziwość zapisów w księgach rachunkowych oraz bilansach i innych sprawozdaniach finansowych przedsiębiorstwa.

AUTO-CASCO - ubezpieczenie pojazdów mechanicznych (samochodów, motocykli) na wypadek utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub kradzieży.

AWARIA - ogólnie: wszelkie zakłócenia w toku wykonywania transportu; odnosi się przede wszystkim do transportu morskiego; oznacza wszelkie szkody dotyczące statku, ładunku lub frachtu poniesione w czasie podróży morskiej; w ubezpieczeniach morskich awaria oznacza szkodę w substancji statku lub ładunku oraz poniesione wydatki na skutek wypadku na morzu; rozróżnia się dwa rodzaje awarii: wspólną i poszczególną (partykularną).

AWARIA POSZCZEGÓLNA - zwana również partykularną; szkoda jakiej doznał statek lub ładunek w czasie podróży morskiej na skutek jakiegoś zdarzenia (wypadku), poza szkodami zwykłymi (spowodowanymi zużyciem) oraz szkodami związanymi z awarią wspólną i awarią poszczególną może być spowodowana: działaniem siły wyższej lub zawinionym działaniem osób (błędy w nawigacji, kradzież itp.), naturalnymi właściwościami lub wadami w substancji przewożonego ładunku; przy ubezpieczeniu: za szkody wynikłe wskutek awarii poszczególnej ubezpieczyciel odpowiada tylko w wypadkach, gdy dane zdarzenie przewidziane zostało wyraźnie w klauzulach polisy ubezpieczeniowej, jako wchodzące w zakres ubezpieczenia.

AWARIA WSPÓLNA - instytucja prawa morskiego w odróżnieniu od awarii poszczególnej jest: świadomym, ostrożnie i rozważnie dokonanym w obliczu niebezpieczeństwa, zabiegiem kapitana statku, polegającym na poświęceniu części ładunku, statku lub poniesieniu szczególnych wydatków w celu uchronienia przed niebezpieczeństwem pozostałej części ładunku, statku; straty wynikające ze szkody poniesionej w trakcie awarii wspólnej rozdziela się: pomiędzy statek (właściciela statku), ładunek (właściciela towaru) i fracht (armatora) w stosunku do ich rzeczywistej wartości w miejscu i czasie zakończenia podróży morskiej.


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

B

BENEFICJENT - osoba fizyczna lub prawna, której udzielono kredytu, albo na rzecz której została otwarta akredytywa, udzielona gwarancja czy poręczenie. W przypadku przelewów pieniężnych (zarówno lokalnych jak i zagranicznych) - osoba, na rzecz której zostaje dokonany przelew.

BI (Business interruption) - ubezpieczenie utraty zysku należy do grupy ubezpieczeń finansowych. Zawarcie tego ubezpieczenia warunkowane jest zawarciem ubezpieczenia mienia od ognia i innych zdarzeń losowych lub ubezpieczenia mienia od wszystkich ryzyk. Ochrona ubezpieczeniowa obejmuje utratę planowanego zysku brutto (ubezpieczeniowego) przedsiębiorstwa na wypadek zakłócenia lub przerwy w działalności spowodowanej szkodą objętą ubezpieczeniem mienia.

BILANS - zestawienie bilansowe; okresowe sprawozdanie (raport) finansowe polegające na zestawieniu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa w danym dniu kończącym okres obrachunkowy.

BONUS - ulga, zniżka taryfowa przysługująca za bezszkodowy przebieg ubezpieczenia (uprzedni brak szkód).

BORDERO SKŁADKOWE - rozliczeniowy dokument reasekuracyjny, stanowiący podstawę rozliczeń ubezpieczyciela z tytułu zawartych umów ubezpieczenia.

BORDERO SZKODOWE - rozliczeniowy dokument reasekuracyjny, zawierający bieżący wykaz szkód i odpowiadających im udziałów reasekuratora.

BROKER - makler; osoba prawna lub fizyczna pośrednicząca w transakcjach kupna lub sprzedaży papierów wartościowych; w ubezpieczeniach - niezależna osoba prawna lub fizyczna, zajmująca się zawodowo i za wynagrodzeniem pośredniczeniem między ubezpieczającym a towarzystwem ubezpieczeniowym, działająca w imieniu i na rzecz ubezpieczającego się (klienta towarzystwa ubezpieczeniowego).

BROKER UBEZPIECZENIOWY  - niezależny pośrednik pomiędzy podmiotem zamierzającym się ubezpieczyć (Ubezpieczającym) a Ubezpieczycielami (Zakładami Ubezpieczeń). Działa wyłącznie w imieniu i w interesie swojego Klienta. Broker ubezpieczeniowy podlega wpisowi do rejestru brokerów ubezpieczeniowych prowadzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Działalność brokera ubezpieczeniowego reguluje ustawa z 15 grudnia 2017r. o dystrybucji ubezpieczeń.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

C

CAR (Contractor's all risks) - ubezpieczenie wszystkich ryzyk budowy. Należy do grupy ubezpieczeń technicznych. Obejmuje ochroną ubezpieczeniową straty i szkody mogące powstać w trakcie budowy. Na ubezpieczenie CAR składają się dwie sekcje: ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialności cywilnej. Ubezpieczonymi mogą być podmioty zaangażowane w projekt np. inwestor, wykonawca, podwykonawca. Zakres ubezpieczenia można ograniczać lub rozszerzać stosując specjalnie skonstruowane dla tego ubezpieczenia klauzule.

CARGO - ogólnie: ładunek; termin stosowany również jako określenie ubezpieczeń mienia w transporcie morskim, kolejowym i samochodowym.

CASCO - ubezpieczenie wszelkiego rodzaju pojazdów, samolotów, łodzi na wypadek uszkodzeń, utraty lub kradzieży (np. rowerocasco, motorocasco, autocasco, aerocasco, yachtcasco).

CERTYFIKAT UBEZPIECZENIOWY - tymczasowy dokument stwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia (ubezpieczenia morskie) wydawany przez ubezpieczyciela na żądanie ubezpieczającego jeszcze przed wydaniem samej polisy; również: dokument wystawiany przez ubezpieczyciela, w którym stwierdza się, że wszystkie ładunki wysyłającego są objęte ubezpieczeniem według polisy generalnej (lub obrotowej), a wyszczególniony w certyfikacie ładunek podlega ubezpieczeniu (certyfikat określa: warunki ubezpieczenia, trasę podróży, rodzaj towaru, sumę ubezpieczenia).

CESJA - umowa przeniesienia wierzytelności - prawo wierzyciela do otrzymania określonej sumy od dłużnika przenoszone zostaje na osobę trzecią, następuje tu zmiana osoby wierzyciela; w ubezpieczeniach - cesja praw z polisy: zastrzeżenie zamieszczone w dokumencie ubezpieczenia, zobowiązujące do wypłacenia odszkodowania w części lub całości określonej osobie prawnej lub fizycznej, na rzecz której poczyniono zastrzeżenie.

CFR - koszt i fracht... oznaczony port przeznaczenia (named port of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana w transporcie morskim i żegludze śródlądowej określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; importer przejmuje towar (przedmiot dostawy) od eksportera w chwili dostarczenia towaru przez eksportera na pokład statku w porcie załadunku, a ryzyko związane z towarem (utraty lub uszkodzenia w transporcie) przechodzi z eksportera na importera w chwili przejścia towaru przez nadburcie statku; koszt ubezpieczenia ładunku spoczywa bezpośrednio na importerze.

CIF - koszt, ubezpieczenie i fracht... oznaczony port przeznaczenia (named port of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana w transporcie morskim i żegludze śródlądowej określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; importer przejmuje towar (przedmiot dostawy) od eksportera w chwili dostarczenia towaru przez eksportera na pokład statku w porcie załadunku, a ryzyko związane z towarem (utraty lub uszkodzenia w transporcie) przechodzi z eksportera na importera w chwili przejścia towaru przez nadburcie statku; tu koszt ubezpieczenia ładunku ponosi eksporter.

CIP - przewoźne i ubezpieczenie opłacone do... oznaczone miejsce przeznaczenia (named place of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana we wszystkich rodzajach transportu określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru i ryzyka związanego z towarem (utraty lub uszkodzenia w transporcie) przez importera od eksportera następuje w chwili przekazania towaru przewoźnikowi (w transporcie kombinowanym - pierwszemu przewoźnikowi), importer przejmuje towar od przewoźnika w oznaczonym miejscu przeznaczenia; koszt ubezpieczenia ładunku ponosi tu eksporter, ubezpieczenie powinno być zawarte przez eksportera w walucie kontraktu i pokrywać minimum cenę sprzedaży plus 10%.

CLAIMS MADE - pojęcie związane z czasowym zakresem ochrony w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej (patrz: trigger). W tym triggerze ochrona ubezpieczeniowa obejmuje szkody w stosunku, do których roszczenie zostało zgłoszone w okresie ubezpieczenia.

CMR - międzynarodowy samochodowy list przewozowy potwierdzający zawarcie umowy o przewóz towaru transportem samochodowym; podlega postanowieniom Konwencji o Umowie Międzynarodowego Przewozu Drogowego Towarów (Convention on the Contract forthe International Carriage ofgoods by mad) określającej m.in. szczegółowo odpowiedzialność cywilną przewoźnika za szkody powstałe w przewożonym ładunku; w praktyce przepisy CMR stanowią integralną część postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej przewoźnika międzynarodowego; list przewozowy potwierdzający zawarcie umowy przewozowej między dostawcą towaru i przewoźnikiem, którego zobowiązuje się do dostarczenia przesyłki w określone miejsce danego kraju; CMR wystawiany jest przez przewoźnika lub spedytora na podstawie danych określonych kontraktem, specyfikacją towarową zleceniem spedycyjnym (część pól dokumentu wypełnia nadawca); dokument wystawiany jest w czterech egzemplarzach przeznaczonych dla: nadawcy, odbiorcy, przewoźnika i kontroli.

CPT - przewoźne opłacone do... oznaczone miejsce przeznaczenia (named place of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana we wszystkich rodzajach transportu określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru i ryzyka związanego z towarem (utraty lub uszkodzenia w transporcie) przez importera od eksportera następuje w chwili przekazania towaru przewoźnikowi (w transporcie kombinowanym - pierwszemu przewoźnikowi), importer przejmuje towar od przewoźnika w oznaczonym miejscu przeznaczenia; koszt ubezpieczenia ładunku ponosi tu bezpośrednio importer.

CPM - ubezpieczenie maszyn budowlanych (Contractors Plant Machinery) od wszystkich ryzyk obejmuje ochroną sprzęt i maszyny przedsiębiorcy po przyjęciu ich do eksploatacji. Polisa CPM obejmuje ochroną m.in. następujące zdarzenia:

  • kradzież z włamaniem, rabunek z placu budowy lub miejsca postoju maszyny,
  • zniszczenie przez osoby trzecie,
  • szkody związane z warunkami atmosferycznymi np. uderzenie pioruna, osunięcie się ziemi,
  • błędy w obsłudze maszyn, kolizje z innymi maszynami na placu budowy, wpadnięcie do wykopu, czy przewrócenie się maszyny.

CROSS TRADE - usługi żeglugowe; przewozy dokonywane statkami żeglugi liniowej i trampowej między obcymi portami na zlecenie zagranicznych załadowców.

CZARTER - pisemna umowa przewozu, na mocy której przewoźnik wynajmuje czarterującemu statek lub samolot (bądź ich część) w celu przewozu osób lub towarów; rozróżnia się: czarter na podróż (dotyczący jednego lub kilku rejsów) i czarter na czas (oddanie czarterującemu do dyspozycji statku lub samolotu na pewien czas); również: określenie dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy czarteru.

CZYNNOŚCI ŻYCIA PRYWATNEGO - standardowo są to czynności związane z opieką nad niepełnoletnimi dziećmi, zatrudnianiem pomocy domowej lub opiekunki, użytkowaniem mieszkania, domu, garażu lub innej nieruchomości, posiadaniem zwierząt domowych oraz pasiek dla celów niehandlowych, rowerów i sprzętu pływającego, a także związane z amatorskim uprawianiem sportu i użytkowaniem broni.

CZYSTA STRATA FINANSOWA - uszczerbek majątkowy nie będący szkodą osobową lub szkodą  rzeczową.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - 

D

DAF - dostarczone na granicę... oznaczone miejsce (named place); formuła Incoterms 1990 stosowana we wszystkich rodzajach transportu jednak głównie przy transporcie kolejowym i samochodowym) określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru i ryzyka (utraty lub uszkodzenia towaru) przez importera od eksportera następuje w chwili postawienia towaru do dyspozycji importera w oznaczonym miejscu na granicy.

DEQ - franco nabrzeże/cło opłacone... oznaczony port przeznaczenia (named port of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana przy transporcie morskim i śródlądowym określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru oraz ryzyka związanego z towarem (utrata lub uszkodzenie ładunku w transporcie) przez importera od eksportera następuje w chwili postawienia przez eksportera do dyspozycji importera ładunku na nabrzeżu (lub przystani) w oznaczonym porcie przeznaczenia.

DES - franco statek... oznaczony port przeznaczenia (named port of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana przy transporcie morskim i śródlądowym określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru i ryzyka związanego z towarem (utrata lub uszkodzenie ładunku w transporcie) przez importera od eksportera następuje w chwili postawienia towaru przez eksportera do dyspozycji importera na statku w zwyczajowym punkcie rozładunku w porcie przeznaczenia w sposób umożliwiający rozładunek ze statku właściwym dla danego rodzaju sprzętem przeładunkowym.

DDP - dostarczone, cło opłacone... oznaczone miejsce przeznaczenia (named place of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana przy wszystkich rodzajach transportu określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru i ryzyka związanego z towarem (utrata lub uszkodzenie ładunku w transporcie) przez importera od eksportera następuje w chwili postawienia towaru przez eksportera do dyspozycji importera w uzgodnionym miejscu kraju importera.

DDU - dostarczone, cło nie opłacone... oznaczone miejsce przeznaczenia (named place of destination); formuła Incoterms 1990 stosowana przy wszystkich rodzajach transportu określająca obowiązki, koszty i ryzyko stron kontraktu handlowego; przejęcie towaru i ryzyka związanego z towarem (utrata lub uszkodzenie ładunku w transporcie) przez importera od eksportera następuje w chwili postawienia towaru przez eksportera do dyspozycji importera w uzgodnionym miejscu kraju importera.

DOWÓD SKŁADOWY - rodzaj papieru wartościowego, zawierający podstawowe informacje dotyczące danego składowanego towaru (waga, numer partii, marka, gatunek); wystawiany na zlecenie określonej osoby, na okaziciela lub przenoszony przez indos.

DOKUMENTY UBEZPIECZENIOWE - dokumenty potwierdzające zawartą umowę ubezpieczenia oraz inne z nią związane tj. wnioski, polisy, załączniki, aneksy, certyfikaty, umowy ubezpieczenia (generalne i indywidualne), ogólne warunki umowy (OWU).

DOUBEZPIECZENIE - przywrócenie wysokości sumy ubezpieczenia po szkodzie.

DROBNICA - w transporcie (w odróżnieniu od ładunków masowych - bulk cargo przewożonych luzem) policzalne ładunki w pojedynczych sztukach (opakowane lub bez opakowania).

DYSPASZA - rozliczenie wszystkich szkód i kosztów pomiędzy zainteresowanymi stronami po zaistnieniu awarii wspólnej (morskiej), przeprowadzane przez dyspaszera; obejmuje: ustalenie faktu awarii wspólnej, zestawienie jej kosztów, oszacowanie wartości statku, ładunku i frachtu oraz podział kosztów awarii pomiędzy zainteresowanych, proporcjonalnie do ich udziału w przedsięwzięciu.

DYSPASZER - rzeczoznawca zajmujący się rozliczeniem awarii wspólnych.

DZIAŁ UBEZPIECZEŃ - ustawowo przyjęty podział ryzyka w ubezpieczeniach, tj. dział I - ubezpieczenia na życie, dział II - ubezpieczenia majątkowe oraz pozostałe ubezpieczenia osobowe (np. NNW).


Proffman